Voorlands

Geopoeia
Jump to: navigation, search

Het Voorlands (a Farlunski / a Fjarlonsi / a Förlunši etc.) is een continuüm van nauw verwante Dorrische dialecten die in het zuiden van Amagome in de kustgebieden van het vroegere Misoonse Rijk gesproken worden. De verschillende varianten van het Voorlands zijn niet allemaal onderling verstaanbaar. In het Verbonden Voorland spreekt de meerderheid van de bevolking een vorm van Voorlands; daarvan ontwikkelen het Fraski en het Vočer min of meer een geschreven standaard. Daarnaast worden er Voorlandse dialecten gesproken in het noorden van Hirrië, en (mogelijk) in en rond de oude rijkshoofdstad Mistel en her en der in de oostelijkste provincies van het Senkoldistische Rijk.

Het Voorlands heeft een gemeenschappelijke oorsprong met het Miso. De Dorrische taalfamilie vertoont in de verte verwantschap met het Tromaans, het Scalvisch en het Kniški (maar historische taalwetenschap staat uiteraard nog in de kinderschoenen in Taratai). Het Voorlands vertoont eigenschappen die doen vermoeden dat het als creooltaal ontstaan is in een periode van grote bevolkingsveranderingen en instabiliteit.

Taalkundige kenmerken van het Voorlands zijn:

  • een (op de werkwoordsvervoeging na) sterk vereenvoudigde morfologie
  • het ontbreken van grammaticaal geslacht
  • agglutinerende hulpwerkwoorden die de traditionele werkwoordsvervoeging vrijwel geheel overgenomen hebben
  • (in de meeste dialecten) een ten opzichte van Palatin eenvoudige fonologie
  • open systeem voor het opnemen van leenwoorden en -frasen (bijv. uit het Kniški)

Van de verschillende vormen van Voorlands heeft het Fraski, als dagelijkse omgangstaal van een belangrijk deel van de Kniezen, de grootste verspreiding over Taratai. Buiten het voormalige Misonische Rijk wordt de taal Voorlands dan ook vooral vereenzelvigd met het Fraski en daarmee met de Kniezen.


Fonologie

medeklinkers

Het Voorlands heeft 20 medeklinkers, die in het Ulughese alfabet als volgt geschreven worden:

labiaal alveolair palataal velair glottaal
nasalen m n nj /ɲ/
stemloze plosieven p t č /tʃ/ k
stemhebbende plosieven b d /dʒ/ g
fricatieven f s š /ɕ~ʃ/ h
approximanten v /ʋ~u̯/ r j
laterale approximanten l lj /ʎ/

De /dʒ/ is niet in alle dialecten een afzonderlijk foneem. In het Vočer ontbreekt het, en wordt bijvoorbeeld algemeen Voorlands medše (middag, noorden) gerealiseerd als mëče.

klinkers

Lexicon

De rangtelwoorden van één tot en met twintig in het Voorlands (in het dialect van Ljavet):

1. in <yn>, 2. tva, 3. trej, 4. fjar, 5. fiv

6. sos, 7. son, 8. at, 9. njon, 10. čin

11. olev, 12. tolev, 13. trečen, 14. fječen, 15. fivčen

16. sekšen, 17. sončen, 18. ačen, 19. njončen, 20. tvontev

De tientallen eindigen op -tev:

30. tritev, 40. fjetev, 50. fivtev, 60. sektev, 70. sontev, 80. atev, 90. njontev

En tot besluit: 100. hunut, 1000. tusun


– VOORSTEL –

Het Miso / Misoons, de taal van de Misonen, zou wellicht ook gedefinieerd kunnen worden als deel uitmakend van de Voorlandse taalfamilie. Een paar redenen waarom wellicht:

  • ‘Germaansige’ taal (de woordenschat van het Voorlands is gebaseerd op Fries)
  • een middle-of-the-road fonologie
  • eenvoudige, regelmatige grammatica
  • grote openheid tegenover leenwoorden
  • sterke regionale variatie, polycentrisch
  • mogelijke connectie met oude taal "Latijn van Taratai"

---

Een voorstel voor rangtelwoorden in het Miso (als iets niet consistent of de zogenaamde verwantschap te nauw is dan mag het aangepast worden):

1. in, 2. zwa, 3. trei, 4. fiar, 5. fif

6. sos, 7. son, 8. at, 9. nion, 10. zin

11. olef, 12. tolef, 13. trezen, 14. fezen, 15. fifzen

16. segzen, 17. sonzen, 18. azen, 19. nionzen, 20. zwontef

De tientallen eindigen op -tef:

30. tritef, 40. fetef, 50. fiftef, 60. segtef, 70. sontef, 80. atef, 90. niontef

En tot besluit: 100. hunet, 1000. tusen


Zie ook Voorlandse grammatica